- Robert May kwam in 1939 met zijn bestseller 'Rudolph het rendier'.
- Ben Hardaway kwam in 1940 met zijn Woody Woodpecker.

terug naar inhoud/index/home 

naar inhoud/index/home

- Adam, Frank  

Frank Adam (1968) is een Vlaamse schrijver en geeft theatervoorstellingen. Hij had zijn debuut in 1992 met kindergedichten. In 2005 koos hij, met steun van de dagbladen 'De Standaard' en 'De morgen', voor erotische fabels als carrier voor zijn gedachten. Inmiddels verschenen zijn 'Erotische fabels' als derde boek in zijn cyclus 'Confidenties aan een ezelsoor'.

naar inhoud/index/home

- Adams, Richard 

Richard Adams schreef in 1972 'Watership Down', 'Waterschapsheuvel' in het Nederlands. Het is een fabel, waarin een groep konijnen wordt gevolgd op hun zoektocht naar een betere woonplaats, en kan, net als 'Animalfarm', worden beschouwd als een satirische aanklacht van de dieren.

- Altena, Ernst van 

Ernst van Altena (1933-1999) was een veelzijdig en productief schrijver, dichter en vertaler.

Hij schreef onder meer 'Het grote boek vol fabels' en hertaalde 'Reynaerd de vos', 'Sprookjes van moeder de Gans' en diverse andere dierenverhalen.

naar inhoud/index/home

- Andreus, Hans  

Hans Andreus (1926-1977) was een Nederlands dichter en schrijver en wordt nogal eens ingedeeld bij de 'Vijftigers'. Naast zijn gedichten schreef hij merendeels kinderboeken. Natuurgerelateerde werken van zijn hand zijn: Aarde, De taal der dieren, De witte netten van zon en maan, Groen land, Grote dieren kleine dieren, Muziek voor kijkdieren, Natuurgedichten en Tjirp de krekel.

naar inhoud/index/home

- Arntzen, Helmut 

Helmut Arntzen (1931) is een Duitse literator en fabelschrijver. In 1931 schreef hij een fabel tegen het nationaal-socialisme, waarbij Hitler de wolf voorstelt en de Joden het lam. Hitler als wolf zegt tegen het lam, dat het niet hoeft te vluchten, maar het lam heeft Aesopus gelezen, dus weet beter.

naar inhoud/index/home 

B

- Biegel, Paul  

Paul Biegel (1925-2006) was een Nederlandse hedendaagse schrijver, die bekend is geworden vanwege zijn vele kinderboeken, waaronder veel dierenverhalen, zoals 'Olifantenfeest' en 'De zeven veren van de papegaai'. Hij schreef ook de jeugdroman 'De zeven fabels uit Ubim' (1970). Voor zijn werk is hij vele malen onderscheiden, onder andere meermalen met de zilveren en gouden griffel.

naar inhoud/index/home

- Bierce, Ambrose 

Ambrose Gwinnett Bierce (1842 – 1914) was een Amerikaanse journalist en schrijver. Hij beschouwde zichzelf als een 'sardonische satiricus' en zocht de zelfkant, wat hem de bijnaam bezorgde van 'Bittere Bierce'. Hij schreef vele korte verhalen, alsmede 'Het woordenboek van de duivel'. Hij was aanhanger van de  groteske stijl. In dit genre schreef hij ook diverse fabels. Hij ging in 1913 naar Mexico om daar als oorlogsjournalist verslag te doen van de revolutie. Hij sloot zich daartoe aan bij de rebellen en verdween uiteindelijk spoorloos.

naar inhoud/index/home 

- Bomans, Godfried 

Godfried Bomans (1913-1971) was een Nederlandse zeer veelzijdige schrijver. Hij stond bekend om zijn humor, maar had ook zijn ernstige kanten. In 1941 schreef hij zijn zeer succesvolle fabel 'Erik of het klein insectenboek', waarvan er in één jaar tien drukken verschenen. Erik klimt, als in een droom, in een schilderij, waardoor hij in contact komt met mensgrote insecten, die kunnen praten. Hij maakt kennis met wespen, een hommel, een vlinder, een spin, een regenworm en een dierenkolonie. 

naar inhoud/index/home

- Boon, Louis Paul  

Louis Paul Boon (1912-1979) was een Vlaams beeldhouwer, dichter, kunstschilder en schrijver. Hij was maatschappelijk sterk geëngageerd en lid van de Vlaamse communistische partij, waarmee hij later brak. In 1955 publiceerde hij 'Wapenbroeders', een satirische parodie op 'Van den Vos Reynaerde', waarin hij de partij en Belgische samenleving metaforisch bekritiseerde.

naar inhoud/index/home

- Bouchor, Maurice  

- Bruna, Dick 

Dick Bruna (1927), veelzijdig grafisch ontwerper en schrijver van kinderboeken, is bekend geworden van zijn 'Nijntjes-boeken', dikke kartonnen boekjes over een wit konijn met menselijke eigenschappen, bedoeld voor de allerkleinsten. Los daarvan schreef hij verschillende andere boekjes, en ontwierp hij vele covers voor o.a. Havank en Maigret.

naar inhoud/index/home

C  

- Campert, Remco  

Remco Wouter Campert (1929) is een Nederlands dichter en schrijver. Hij is de zoon van Jan Campert, dichter in de Tweede Wereldoorlog van 'De achttien doden'. Campert wordt gerekend tot de Vijftigers. Naast veel ander werk schreef hij in 1965 in opdracht van Heinz kindervoeding zes 'Fabels voor dokters', waarvan hij er zelf vier insprak op een 'flexidisc'.

naar inhoud/index/home

- Carryl, Guy 

In 1898 maakte Guy Wetmore Carryl (1873-1904) opgang met zijn 'Fables for the frivolous'. Hij was een Amerikaanse journalist en fabeldichter. Wetmore was de achternaam van zijn moeder Mary Wetmore en Carryl de achternaam van zijn vader, de schrijver Charles Edward Carryl. Hij was bekend om zijn scherpe aforismen. Hij schreef, naast artikelen voor bladen, humoristische gedichten op rijm, welke in feite parodieën waren op fabels van Aesopus, Grimm en La Fontaine, waardoor hij deze een eigen wending gaf. Hij eindigde zijn fabels met een moraal. Door zijn ondeugende  woordspelingen, waarom het hem uiteindelijk ging, kun je zeggen, dat hij geen epigoon in de ware zin van het woord was. Hij gaf de fabels een eigen uitleg en wending. Hij lijkt zich hiervoor zelfs te excuseren, getuige bijvoorbeeld de titel  'Fables for the Frivolous (with Apologies to La Fontaine)'. Hoewel de laatste er ook wel pap van lustte. Carryl wordt tot op de dag van vandaag gelezen. De illustraties bij zijn fabels waren van Peter Newell. 

naar inhoud/index/home

- Cavafy, Constantine

Constantine P. Cavafy (1863-1933), geboren in Alexandrië, Egypte, liet zich nationaliseren tot Griek. Hij hertaalde een aantal fabels. Tijdens zijn leven publiceerde hij in kleine kring. Pas na zijn dood kreeg hij publieke belangstelling.  

naar inhoud/index/home
 

- Chanowski, Thijs

Thijs Chanowski (1930) heeft als Nederlands TV-producent een aantal afleveringen van De Fabeltjeskrant geproduceerd en 250 afleveringen van Paulus de Boskabouter, zomede enkele andere films en TV-producties.

naar inhoud/index/home 

D

- Dahl, Roald  

Roald Dahl (1916-1990) was een Engelse schrijver van Noorse komaf. Hij schreef diverse, veelal bizarre, verhalen voor kinderen en volwassenen, waaronder diverse fabels, zoals 'De fantastische meneer Vos', 'De reuzenkrokodil', 'De giraffe, de pelikaan en ik' en 'Rotbeesten'.
 
naar inhoud/index/home

- Deckers, Daphne  

Daphne Deckers (1968) is een veelzijdig schrijfster en stak in 'De leeuw en de aap' een aantal oude Afrikaanse en Aziatische fabels in een modern jasje.

naar inhoud/index/home

- Dekkers, Midas 

Bioloog en auteur Midas Dekkers schreef het Boekenweekessay voor de Boekenweek van 2009.  Het motto van deze 74ste Boekenweek was 'TJIELP TJIELP - De literaire zoo'. Anders dan het Boekenweekgeschenk sloot het Boekenweekessay aan bij het thema van de Boekenweek. Het essay van Dekkers was dan ook gewijd zijn aan 'het dier in de literatuur'. Het Boekenweekgeschenk 2009 werd geschreven door Tim Krabbé.

naar inhoud/index/home 

- Diekmann, Miep

Maria Hendrika Jozina Diekmann, beter bekend als 'Miep Diekmann', alias I. Epmas (1925) maakte haar debuut in 1947. Sindsdien heeft zij vele meisjes- en kinderboeken geschreven. Op het gebied van dierenboeken schreef zij In 1960 'Het varken dat spaarvarken wilde zijn' voor de Bondsspaarbank te Deventer met daarin dialogen tussen de dieren in de hoofdrol. En in 1964 schreef zij 'Mijn lama voor Esso Nederland.

naar inhoud/index/home

- Disney, Walt  

Walter Elias Disney (1901-1966) was een Amerikaanse ontwerper van tekenstrips en tekenfilms, werd wereldbekend met Donald Duck en zijn neefjes Kwik, Kwek en Kwak, oom Dagobert Duck, Tante Katrien en Guus Geluk, Mickey Mouse, Knabbel en Babbel, Bruintje Beer en Goofy en vele andere figuren in de strips van Walt Disney, waarin dieren met een menselijk gezicht de hoofdrol spelen. Samen met zijn broer Roy Disney richtte hij in 1923 de 'Disneys Studio' op, inmiddels een groot concern omspannende, inclusief vijf Disneyparken.  

naar inhoud/index/home

- Donkelaar, Maria van    

Maria van Donkelaar en Martine van Rooijen zetten, na diverse andere andere uitgaven, in 'Boven in een groene linde zat een moddervette haan' 75 fabels op rijm. Sieb Posthuma verzorgde de illustraties. Het boek is bekroond met de Gouden Penseel 2009.

naar inhoud/index/home

- Duhamel, Georges  

Georges Duhamel (1884-1966) was een Franse arts en schrijver. Hij debuteerde in 1920 met 'Confession de minuit'. In 1935 werd hij lid van de 'Academie française. In 1939 schreef hij zijn roman 'Fables de mon jardin'.

naar inhoud/index/home

- Duin, André van

André van Duin, pseudoniem van Adrianus Marinus Kyvon (1947) is een veelzijdig artiest en programmamaker. Zijn 'Animal Crackers' waren dierenfilmpjes, door hem met een homecamera in Artis opgenomen en achteraf met een voice over van commentaar voorzien.

naar inhoud/index/home

- Dulieu, Jean/Oort, van 

Jean Dulieu, pseudoniem van Jan van Oort (1921-1996) was een Nederlandse self-made kinderboekenschrijver en tekenaar, alsmede aan het conservatorium afgestudeerd violist. Hij brak door met zijn tekenserie Paulus de boskabouter, welke aanvankelijk als tekenstrip verscheen in de krant het Vrije Volk. Later verscheen Paulus, met de heks Eucalypta en de uil Oeroeboeroe, in boekvorm en nog later in tekenfilms. Ook schreef hij een boek over Franciscus van Assisi, 'Francesco' genaamd. Zijn werk is meermalen bekroond.

naar inhoud/index/home 

- Duys, Willem

Willem Duys, zichzelf ook wel noemende en schrijvende Willem O'Duys (1928) is een Nederlandse TV- en radiopresentator en muziekproducent. Hij was bekend van zijn TV-programma 'Voor de Vuist weg' en zijn zondagochtend radioprogramma 'Muziekmozaïek'.

Hij hield van stunts en gimmicks, zoals zijn eeuwige vissenkom en het zingen van het Wilhelmus tijdens zijn uitzending. Ook trok hij in zijn programma veel bekijks met exotische dieren, zoals een chimpansee dolfijnen, een krokodil, olifanten, een orka en een tijger. In 1954 schreef hij in een miljoenenoplage voor Unilever zijn Radion-Dierenboekjes. In 1991 publiceerde hij een ludiek boek, de fabel Een uiterst vreemde vogel, vol 'duyselingwekkende' woordspelingen met dierennamen. Als epiloog voegde hij zijn eigen 'Carnaval der dieren', naar Saint-Saëns, toe op rijm, geschreven in 1960.

naar inhoud/index/home 

F

- Fabeltjeskrant

De 'Fabeltjeskrant', die werd uitgezonden in de jaren zeventig van de vorige eeuw, was oorspronkelijk gebaseerd op 'de fabels van La Fontaine'. Later kregen ze een meer actuele maatschappelijke relevantie. Het was een serie dagelijkse TV-afleveringen, aanvankelijk bedoeld als verhalen voor kinderen vóór het slapen gaan. Maar naarmate de maatschappelijke relevantie toenam, werden het over de hoofden van de kinderen heen geleidelijk aan meer 'fabels voor volwassenen'. Het idee was van Leen Valkenier en de productie lag in handen van Thijs Chanowski. In 2005 werd de Fabeltjeskrant uitgeroepen tot beste kinderserie ooit. De hoofdrollen waren gereserveerd voor Meneer De Uil als verteller, Juf Ooievaar, Juffrouw Mier en gebroeders Bever.  

naar inhoud/index/home

- Fokke en Sukke     

De eend Fokke en de kanarie Sukke zijn de hoofdpersonen in een tekenstrip van het trio striptekenaars Bastiaan Geleijnse, John Reid en Jean-Marc van Tol. Nadat de cartoon aanvankelijk was afgewezen door het studentenblad 'Propria Cures' "omdat vogels niet kunnen praten", is de strip gaandeweg enorm populair geworden. Dagelijks verschijnt hij  in NRC Handelsblad en op de TV in 'De wereld draait door'.

naar inhoud/index/home

- Friedman, Edwin  

Edwin H. Friedman (+1996) was systeemtheoreticus, rabbijn en gezinstherapeut in Washingon. In zijn 'Fabels van Friedman' paste hij op speelse wijze zijn systeemtheorie van het 'loslaten' aan in veranderingsprocessen in allerlei instellingen en organisaties. Zijn fabels hebben allemaal als thema 'loslaten'. Zijn benaderingswijze was niet rechtstreeks, maar langs de omweg van de fabel als metafoor, waardoor hij weerstanden vermeed.

naar inhoud/index/home

G

- Gaaikema, Seth  

Seth Gaaikema (1939) is cabaretier en schrijver, o.a. van scripts en teksten voor musicals. In 2009 schreef hij de fabel over 'Bankgieren' met daarin (ministers) Wouter Vos en Zalm.

- Geerds, Koos  

Koos Geerds (1948) is dichter, die een aantal van zijn gedichten heeft gewijd aan de natuur en dieren. Zijn bundels op dat gebied heten 'Spreeuw wint de wedstrijd', 'Woeste grond', 'Weerribben' en 'Insekten'. De laatste bevat 33 gedichten, waarin insecten de hoofdrol spelen. Hij behandelt alle insecten gelijk, want volgens zijn levensovertuiging zijn alle soorten gelijk. Geerds individualiseert zijn insecten tot menselijke wezens, met menselijke drijfveren. Hij gebruikt metaforen in zijn gedichten, die soms door hun moraal fabels worden.

naar inhoud/index/home

H

- Haanstra, Bert  

Ben Hardaway was in 1940 de bedenker van Woody Woodpecker, vertolkt door Mel Blanc. Verder hielp hij ter wereld Bugs Bunny en Daffy Duck. Hardaway was verbonden aan de Universal Studio's.

naar inhoud/index/home

- Henryson 

Henryson bewerkte Aesopus' fabel 'huis- en veldmuis' tot 'The Taill of the Uponlandis Mous and the Burges Mous': een trotse huismuis uit de stad bezoekt zijn neef de veldmuis op het platteland, die hem een eenvoudige boerenmaaltijd voorzet, waar de huismuis zijn neus voor ophaalt. Hij nodigt zijn neef uit om bij hem in de stad een verfijnde maaltijd te komen nuttigen van cake en pudding. Maar tijdens die maaltijd worden de muizen opgejaagd door honden, waarna de veldmuis zich terughaast naar het platteland onder de woorden: 'ik eet liever bonen met spek in alle rust dan cake met bier in angst'. 

naar inhoud/index/home 

- Henson, Jim 

Jim Henson was de bedenker van de 'Muppet show', die van 1976-1981 werd uitgezonden. Presentator was Kermit de Kikker, die voortdurend werd becommentarieerd door Statler en Waldorf. Tevens trad 'Miss Piggy' op in de show. Henson was tevens de bedenker van Sesamstraat en soortgelijke 'puppet-shows'. Tegenwoordig zijn deze in handen van Disney. 

naar inhoud/index/home 

- Hildebrand, Anton D.  

Anton D. Hildebrand (1907-1977) was letterkundige, journalist, schrijver van hoorspelen en van kinderboeken. Hij schreef ruim 250 kinderboeken, vooral die waarin dieren voorkwamen, waaronder Bolke de Beer en 'In 't warme vossenhol'.

naar inhoud/index/home

- Hillenius, Dick  

Dick Hillenius (1927-1987) was een Nederlandse biloloog, dichter en schrijver. Hij schreef o.a. 'De mens is een ondier', 'Sprekend een dier', 'Dieren en dierentuinen', 'Waarom is de ijsbeer wit?', 'Wat is natuur nog', 'Keren van de wind' en 'De hand van de slordige tuinman'. Hillenius was een tijdgenoot, geestverwant en vriend van Rudy Kousbroek.

naar inhoud/index/home

J

- Jung, Carl Gustav  

Carl Gustav Jung (1875-1961) was een Zwitserse psychiater en schrijver. Hij ging uit van een wisselwerking tussen het individuele en het collectief onderbewuste, waarin voor 'archetypen' een grote rol was weggelegd. Jung ging niet alleen uit van menselijke archetypen, maar ook van dieren met 'rolpatronen', die een rol spelen in mythen, sagen, sprookjes, fabels en dromen. Zo is de aap altijd intelligent, staat de draak symbool voor de hartstocht (verzengend of inspirerend, cf. de draak in de Chinese horoscoop), is de leeuw het toonbeeld van macht (koning leeuw), de raaf het archetypische symbool van de onheilsbrenger (de doodgraver of de advocaat), heeft de slang  duistere en verleidelijke invloeden (Eva en de slang), is de vos de sluwe rekel en kippenrover (Reintje de vos) en is de wolf de meedogenloze moordenaar (zoals in het sprookje van 'rood kapje en de boze wolf' en de fabel van 'de wolf en het lam').

Jung was een groot voorstander van fabels, mythen en sprookjes, om voor de ratio onbegrijpelijke en irrationele zaken een uitweg te geven.

Van Gerard (van het) Reve) is bekend, dat zijn psychiater hem adviseerde sprookjes te schrijven.

K

Erich Kästner (1899-1974) was een Duitse dichter en schrijver. Hij studeerde filosofie en geschiedenis. Hij schreef een groot aantal kinderboeken, waaronder het bij de schooljeugd bekende 'Emil und die Detektive'. Hij werd bekend met zijn fabel 'Die konferenz der Tiere', waarbij dieren een conferentie met elkaar beleggen.

naar inhoud/index/home 

- Koolhaas, Anton 

Anton Koolhaas, ook wel Anthonie Koolhaas (1912-1992) was een veelzijdige Nederlandse schrijver. Hij schreef onder meer het scenario voor de film 'Bij de beesten af' van Bert Haanstra. Zijn eerste boek was 'Poging tot instinct'. De dieren in zijn boeken hebben vaak antropomorfe eigenschappen. Hij studeerde onder meer met Leo Vroman en Kees Stip. 

naar inhoud/index/home

- Kousbroek, Rudy

Rudy Kousbroek (1929) is een veelzijdig Nederlands schrijver, bekend als dieren- en in het bijzonder kattenliefhebber. Hij schreef diverse boeken aangaande dieren, zoals 'Dierentalen', 'De aaibaarheidsfactor' en 'Medereizigers', over de liefde tussen mensen en dieren', waarin een ode aan de dieren. Het bedenken van het inmiddels ingeburgerde woord 'aaibaarheidsfactor' wordt dan ook aan hem toegeschreven. Kousbroek was een tijdgenoot, geestverwant en vriend van Dick Hillenius.

naar inhoud/index/home 

L    
 

- Lateur, Patrick  

Patrick Lateur (1949)  is een Vlaamse classicus, dichter en schrijver. Hij vertaalde o.a. 'Apologi centum' van Leon Alberti en vier werken van Leonardo da Vinci. Hij is lid van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde en van het Guido Gezellegenootschap.

naar inhoud/index/home  

M 

 - May, Robert 

Rond 1939 bracht Robert Lewis May (1905-1976), die het na zijn universitaire opleiding door omstandigheden niet verder had geschopt dan copywriter, een omwenteling teweeg. De terminale kanker van zijn vrouw Evelyn was de oorzaak van de financiële teloorgang van het gezin. Moeder lag op de bank met kerst en hun vierjarig dochtertje vroeg aan haar vader, waarom het bij hen zo anders was dan bij anderen.

Tot dan toe was de Kerstman 'St. A. Claus' niet meer dan een armoedige variant op de door de Puriteinen verboden Sinterklaas. William Gilley had in 1821 in een gedicht de Kerstman voorzien van een arreslee, getrokken door acht 'rendieren' (in het Engels 'rein-deers', wat betekent 'geteugelde herten'). Coca-Cola had de Kerstman uiteindelijk  een commercieel verantwoorde sfeervolle rode mantel aangetrokken.

Vader May bedacht als antwoord op de vraag van zijn dochtertje de metafoor van de tot dan toe onbekende 'Rudolph, the rednosed reindeer'. Rudolph was een buitenbeentje onder de rendieren met zijn neus, die rood licht gaf als een zwaailicht.

Toen de Kerstman echter een keer geen kans zag zijn pakjes rond te brengen vanwege de dichte mist, bracht Rudolph uitkomst. Hij mocht als negende rendier vóórop de arreslee aanvoeren, met dankzij zijn neus een behouden tocht voor de andere rendieren, die prompt jaloers werden om zijn neus. Het verhaal van Robert May werd sinds 1947 een absolute bestseller. En Rudolph was in feite de showfiguur geworden van de moderne fabel.

                                          circuleert op internet/oorsprong onbekend

- Meyles, Wim  

O

- Orwell, George/Blair, Eric Arthur (zie foto)  

George Orwell, pseudoniem van Eric Arthur Blair (1903-1950), was een Schots schrijver, bekend geworden met zijn allegorische dierenfabel 'Animal farm', een aanklacht tegen totalitaire regimes in het algemeen en het stalinistische systeem in Rusland in het bijzonder. Een bewijs, dat de revolutie zijn eigen kinderen opeet. Het is de vraag, of Orwell 'Animal farm' heeft gebaseerd op de allegorie van de Pool Wladyslaw Reymont 'The Revolt'. Zijn grootste werk was zijn futuristische roman '1984', waarin een totalitaire 'big brother is watching you'-maatschappij werd voorspeld, die bewaarheid zou worden in 1984. Vandaag de dag kunnen we overtuigd zijn van zijn scherpe voorspellende inzichten, die zich inmiddels maar al te zeer hebben geraliseerd.