Bibliotheek

bibliotheek, schilderij Carl Spitzweg/copyrights zie bron

'Een kamer zonder boeken is als een lichaam zonder ziel', Cicero

Inhoud

1. Boekdrukkunst

2. Antiquariaat

3. Bibliografieën 

   - Index op achternaam

1. Boekdrukkunst  

Rond 1000 kende men al de primitieve blokdrukkunst. Maar inééns, vanaf 1400, was het er: de moderne boekdrukkunst. In allerlei landen werd en wordt gepretendeerd, dat dáár de boekdrukkunst is uitgevonden. In Nederland kennen we Laurens Janszoon Coster, in België de Vlaming Dirk Martens en in Duitsland Johannes Gutenberg. Succes kent vele vaderen...

En een succes was het! De uitvinding van de boekdrukkunst betekende namelijk een ware technische, maar ook sociale omwenteling op wereldschaal. Ineens kwam op grote schaal informatie beschikbaar voor het grote publiek, die voorheen voor de intelligentia was gereserveerd. In dat opzicht is de boekdrukkunst te vergelijken met het internet: iedereen kan van alle informatie kennis nemen en zelf ook verspreiden; het grote publiek bleef niet langer dom. 

Alles wat gedrukt kon worden, werd gedrukt. In het begin werden op primitieve wijze 'incunabelen' gemaakt, bijvoorbeeld van de bijbel, van fabels en van bestiaria. Het luidde een herleving van de klassieke literatuur in. Later ging het nog harder met de verspreiding van boeken over de wereld. De gewone  man leerde lezen en kreeg de mogelijkheid betaalbare boeken te lezen. En niet langer alleen in het Latijn - de taal van de geleerden - maar ook in zijn volkstaal. Daarbij geholpen door het geringe aantal letters van het Westerse alfabet.

terug naar inhoud/home                  

Het incunabel 'Buch und Leben des hochberühmten Fabeldichters' van Dr. Heinrich Steinhöwel luidde een revival in voor de fabels van Aesopus, ook in de hogere kringen. Maximus Planudes had de volksfabels van Aesopus op schrift gezet en Steinhöwel had deze fabels in handen gekregen.

In 1542 verscheen de uitgave van 'Fables d'Esope' door de drukker en dichter Gilles Corrozet, de eerste uitgave van 'embleemfabels', dat wil zeggen van fabels, voorzien van emblemata als illustraties. In navolging daarvan gaf de Brugse drukker Pieter de Clerck in 1567 106 Aesopische fabels uit onder de titel 'De waaraghtige fabulen der dieren', eveneens voorzien van emblemata in de vorm van koperetsen van kunstenaar Marcus Gheeraerts, die samen met Eduard de Dene tevens het inititatief had genomen tot de financiering en de uitgave van deze fabelbundel. Deze uitgaven hebben enorm bijgedragen tot de emancipatie van de fabel als gerespecteerde literatuurvorm. Door deze combinatie van emblemata met tekst verwierf dit een enorme populariteit. Daarom werden ook latere boeken ruim voorzien van illustraties. In de moderne tijd is het 'plaatje' zo mogelijk nog belangrijker geworden dan de tekst, als je alleen al de dierenverhalen van Walt Disney bekijkt. 

terug naar inhoud/home 

In de tweede helft van de 13e eeuw beleefden de fabels van Aesopus een 'revival' in de Esopet.  Van den Vos Reynaerde geldt als het hoogtepunt van de Middelnederlandse (laat-Middeleeuwse)  literatuur.

Na de opleving van Esopet duurt het tot 1481 tot er, door de boekdrukkunst, weer belangstelling komt voor de fabels van Aesopus. Het is de tijd, dat de fabels voor het eerst in grote oplagen en betaalbaar, dus voor een groot publiek, kunnen worden verspreid.  Maar dan is de belangstelling ook groot. De combinatie van vertalingen uit het Latijn in de gewone volkstaal, onderricht zodat ook het gewone volk kon lezen, en verspreiding op grote schaal miste zijn uitwerking niet. Overal in Europa verschenen (her)drukken van de 'Parabelen van Cyrillus' (1481), 'Twispreaec der creaturen' (1485) en 'Die historien ende fibulen van Esopus' (1485).  Fabels waren een ware rage geworden vanwege hun betaalbaarheid, eenvoud en moraal.

terug naar inhoud/home

bibliotheek, schilderij Carl Spitzweg/copyrights zie bron

terug naar inhoud/home

2. Antiquariaat

- 'Buch und Leben des hochberühmten Fabeldichters Aesopi', 1476, auteur Doctor  

  Heinrich Steinhöwel, uitgever Johannes Zainer te Ulm, incunabel,  550 bladzijden met 191  

  gekleurde Houtsneden en diverse initialen

- 'Beelden uit het persoonlijke en openbare leven der dieren', 1980, oorspronkelijk 'Scènes

  de la vie privée et publiqués des animaux', 1842, een dierenanalyse van de wereld in

  1840 ter gelegenheid van een wereldconferentie in de Parijse 'Jardin des plantes, met

   illustraties van Grandville, ISBN 90 6113 13 16, UGI 410, ICOB, Alphen a/d Rijn.

terug naar inhoud/home

- 'Sprekende dieren, kleine fabels', 1899, auteur JS. van Rennes, uitgever Van Holkema & Warendorf, in litho en kleur gedrukt halflinnen kinderboek, op Oblong-formaat.

copyrights/zie Aeric

terug naar inhoud/home

- 'Fables choisies de La Fontaine', Tokio - Septembre 1894,

  enkelzijdig bedrukt op Frans rijstpapier,  150 exemplaren extra kwaliteit (Tori-no-ko)

  en 200 exemplaren normaal (Hô-sho), gekleurde illustraties  

Illustratie 'de vos en de raaf'/foto van guido/copyrights voorbehouden 

terug naar inhoud/home

- 'Fables par La Fontaine', Les meilleurs auteurs francais, choix de fables de Jean de La

  Fontaine, notice et annotarions par Van Dijck et Gallas, avec un portrait et de nombreuses

  illustrations d'après Vimar, jaar onbekend, Meulenhoff - Amsterdam 

- 'Contes et Nouvelles de La Fontaine', geen fabels maar erotische gedichten (zie hieronder), 'Illustrations en couleurs' de Brunelleschi, 5 boeken in twee delen in 1938 uitgegeven door 'Gibert Jeune, Librairie d'Amateurs' ('amateur' betekent in dit verband in het Frans 'liefhebber'), 61, Boulevard Saint-Michel, Parijs

- 20 'Fables de La Fontaine', losbladige uitgave 1966, uitgever Jacques Vialetay, met 33 originele handgeschilderde aquarellen van Roger Reboussin

terug naar inhoud/home

Bibliografieën  

Index  op achternaam  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X IJ Y Z 

D

- Fabel van Willem Duys  

- 'Een uiterst vreemde vogel':  eigentijdse bestiale fabel van Willem Duys voor lezers die van dieren houden en de Nederlandse taal een warm hart toedragen'. Uitgever Bosch en Keuning, Baarn, 1991 ISBN 90 24 64 89 20, Illustraties Peter Vos, ludiek verhaal met woordspelingen op basis van dierennamen (bijv. 'Maarten 't Hert').

terug naar inhoud/home

G

- Fabels van Guido

  - Deel 1: 'De fusie tussen de kip en het varken', Guido (pseudoniem), juni 2008, illustratie

    Rob Houdijk, ISBN 978-90-77557-47-1, Nur 370, zowel gebonden als ongebonden versie,

    Uitgeverij Totemboek - Amstelveen, www.totemboek.nl, bestellen

  - Deel 2: 'De notaris aan de Côte d'Azur', Guido (pseudoniem), december 2008, illustratie

    Rob Houdijk, ISBN 978 90 77557 54 9, ongebonden, Uitgeverij Totemboek -

    Amstelveen, www.totemboek.nl, bestellen

terug naar inhoud/home

L

- Fabels van La Fontaine

Nederlands:

- 'De fabels van La Fontaine, complete editie', hertaling Jan van den Berg, 1990,

  ISBN 90-223-1203-8, D 1990 0065 25, Nugi 310, Uitgeverij Manteau Antwerpen/Amsterdam

- 'Fabels van La Fontaine', Jan Prins, 1976, Illustraties: Grandville,

  ISBN 90-274 0877 7, Prisma, Uitgeverij Het Spectrum - Utrecht/Antwerpen

terug naar inhoud/home

                                                          Jean de La Fontaire/copyrights zie bron

terug naar inhoud/home

La Fontaine schreef, behalve zijn fabels, ook ondeugende verhalen op rijm. Ook in later tijden zijn er uitgaven van deze verhalen verschenen. Zie ook hierboven onder 'Antiquarisch'.

Frans: 

- 'Fables, Jean de La Fontaine, 2004, Editions de Chêne - Hachette Livre,

  'Fabels illustrées par les plus grands artistes du XVIII au XX siècle',

  ISBN 2842775392: een uitgave op formaat 15,5 cm h, 10,5 b, 4 d,

  prachtig vanwege de verschillende illustraties door de eeuwen heen 

- 'La Fontaine, Fables choisies pour les enfants' (uitgekozen voor kinderen),

  ISBN 2 211 070 72 8/ 10.200, geïllustreerd door M. Boutet de Monvel

- 'Marc Chagall, Les Fables de La Fontaine', 2003, heruitgave van fabels,

  geïllustreerd door Marc Chagall, ter gelegenheid van de tentoonstelling

  van bekend en onbekend werk van Chagall in het Grand Palais in Parijs,

  ISBN 2-7118-4664-4, EK 39 4664

Antiquarisch in het Frans: zie hierboven onder 'Antiquarisch' 

terug naar inhoud/home

P

- Fabels van Phaedrus

- 'Phaedrus Fabels', vertaald door John Nagelkerken, 1998/2001,

  ISBN 90 253 4178 0, Nugi 310, Atheneum-Polak van Gennep - 

  Amsterdam,  www.boekboek.nl

terug naar inhoud/home

V

- Fabels van Leo Vroman

- 'Fabels van Leo Vroman', 1962, met prenten van Peter Vos, ISBN onbekend,

  Querido Amsterdam

- Leo Vroman, 'Fabels, balladen en psalmen', 2008, Hardcover, 71 Pagina's, Uitgeverij de Weideblik, Lexiton Services BV, Afmetingen: 162x11x238 mm, Gewicht: 302 gr., genre(s): Literatuur, Poëzie, Non-fictie, ISBN: 9789077767153

N.B.: Kent u bepaalde andere uitgaven van fabels, wilt u de gegevens zo gedetailleerd mogelijk - als hierboven - doorgeven aan fabelsvanguido@live.nl? Waarvoor dank!

terug naar inhoud/home